الشيخ رسول جعفريان

542

حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )

بر مركبهاى خود بودند ، پر مىشد . وقتى امام تشريف مىآوردند ، هياهو يك باره خاموش مىگشت . آن حضرت از ميان جمعيت گذشته و وارد مجلس مىشد . « 1 » طبيعى است كه بايد بيشترين اين افراد از شيعيانى باشند كه از مناطق دور و نزديك براى ديدن امام به سامرا مىآمدند ؛ هر چند ارادت ساير مردم نيست به فرزندان رسول خدا نيز آنها را براى ديدن امام تهييج كرده و سبب فزونى جمعيت مىشد . دورانهاى بازداشت امام همان گونه كه اشاره شد جلب امام هادى به همراه امام عسكرى عليهما السّلام به سامرا به دستور متوكل عباسى ، خود به معناى زندانى كردن اين دو امام در آن شهر به منظور كنترل آنها و روابطشان با شيعيان بود . در مواردى در بازداشت اين پدر و فرزند ، سختگيرى بيشترى اعمال مىشد ؛ به ويژه هنگام پيدايش جريانات خاصى كه نوعى تهديد بر ضد حاكميت بود ، شخص امام با شمارى از ياران نزديكش به زندان مىافتاد . روايات زيادى دربارهء بازداشت امام عسكرى عليه السّلام وجود دارد كه البته از جهاتى با يكديگر ناسازگارند . علت اين امر ، افزون بر اين كه مىتواند اشاره به تعدّد بازداشت آن حضرت باشد ، اشتباه مردم در نام خلفا نيز هست . با گردآورى تمام گزارشهاى مربوط و مقايسه آنها با يكديگر ، اميد دست‌يابى به واقعيت امر بيشتر مىشود . خبرى دربارهء زندانى شدن آن حضرت در دوران مستعين ( 248 - 252 ) در دست است . صيمرى در كتاب « الاوصياء » نقل كرده است كه مستعين دستور بازداشت امام عسكرى عليه السّلام و آوردن وى به كوفه را به سعيد حاجب داد . ابو الهيثم بن سيابه ضمن نامه‌اى كه به امام نوشت ، از اين خبر اظهار نگرانى كرد . امام در جواب وى نوشتند : پس از سه روز فرجى حاصل خواهد شد . سه روز بعد ، مستعين خلع شد و خطر رفع گرديد . « 2 » اين خبر در منابع ديگر دربارهء معتز نقل شده است . دانسته است كه آغاز زمان امامت حضرت عسكرى عليه السّلام سال 254 بوده و شايد اين شاهدى بر نادرستى اين خبر

--> ( 1 ) . الغيبه ، طوسى ، ص 129 ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 50 ، صص 3121 - 313 از مهج الدعوات ابن طاووس .